Stress

Mindfulness en stress

IMG 2290Een belangrijk doel van mindfulness training is bewuster te leven en beter leren omgaan met stress, zich steeds herhalende negatieve gedachten en emoties. Wetenschappelijk onderzoek heeft laten zien dat stress, angst, lang vast- of op afstand gehouden emoties en somberheid niet alleen de kwaliteit van leven beïnvloeden, maar ook betrokken zijn bij het onstaan van een aantal chronische aandoeningen. Onderzoek heeft laten zien dat mindfulness een waardevolle toevoeging is waneer je te maken hebt met langdurige of terugkerende stress of zelfs uitputting, daaraan gerelateerde klachten, andere aanhoudende gezondheidsproblemen en chronische aandoeningen. Mindfulness voorkomt niet dat er soms stress in je leven is, maar het leert je een alternatieve manier om stress te verminderen, ermee omte gaan en er minder last van te hebben.

Herken je jezelf in één of meerdere vragen? Hoe vaak is jouw antwoord JA?

  • Behoefte aan meer balans, helderheid en rust?
  • Pijnklachten in de rug, schouders en nek in combinatie met stressvolle periode?
  • Hyperventilatie, benauwdheid of hoofdpijn?
  • Langdurige stress, een gevoel van uitputting?
  • Aanhoudende pijnklachten of vermoeidheid die niet goed te behandelen is?
  • Verminderde concentratie, geheugenverlies en prikkelbaarheid?
  • Piekeren, somberheid of slechte nachtrust?
  • Een chronische aandoening en moeite om ermee om te gaan?

Gevolgen van stress

Weken, maanden of zelfs jaren aanhoudende stress en spanning heeft een duidelijk effect op ons. Als we de stress als een normale toestand van onze geest en lichaam beginnen te ervaren omdat we het nu eenmaal gewend zijn, slaan we de plank mis. Aanhoudende stress heeft vele gevolgen op ons lichaam. Dat is onder andere te zien als

  • veranderingen in de weerstand en het immuunsysteem, makkelijker ziek worden
  • veranderde hormoonhuishouding
  • afname van de kwaliteit van weefsel; spieren, pezen, botten, bindweefsel en huid
  • problemen in de spijsvertering
  • diverse symptomen van een afnemende mentale veerkracht

Als resultaat krijgen we allerlei kwaaltjes, slapen we slechter, worden makkelijker ziek en zijn gevoeliger voor blessures en herstellen daarvan langzamer en slechter.  Het herstel wordt verder negatief beïnvloed door te weinig slaap, welke door het piekeren ook slechter van kwaliteit is. Het lichaam raakt langzaam uit balans, uitgeput en – paradoxaal genoeg – pas dan schieten wij in actie, als het niet meer anders kan.

Mindfulness kan behulpzaam zijn bij het uitschakelen van de automatische piloot wanneer deze ongunstig is voor ons welzijn. Maar ook bij het herkennen van en het omgaan met stress op een duurzame manier. Het kan helpen door enerzijds bewuster voor onszelf te zorgen, anderzijds bij het tijdig signaleren van terugval

Zorgprofessionals hebben een verhoogd risico op gevolgen van aanhoudende stress

Zorgprofessionals worden zelden getraind in zelfregulatie en stressmanagement, hoewel het bekend is dat hulpverleners een verhoogd risico hebben op psychologische en fysieke problemen. Stress tast de kwaliteit van het werk aan door afname van focus en concentratie, beslissingsvaardigheid, empathie en communicatie. Daardoor kan het vertrouwen van de patiënt in de hulpverlener verminderen en het vermogen van de hulpverlener zelf om een betekenisvolle behandelrelatie aan te gaan, afnemen. Een grimmig sfeer op de werkvloer kan ook een gevolg zijn van prikkelbare en gestresste medewerkers die hun onvrede en moeheid op collega’s afreageren.

Wetenschappelijke reviews rapporteren een gemiddeld tot groot positief effect van mindfulness training op stress en welzijn bij gezonde mensen. Meerdere onderzoeken zijn uitgevoerd bij zorgverleners. En niet voor niets. Zorgprofessionals ervaren toenemende hoge niveaus van stress op hun werk. Veranderingen op het gebied van organisatie van zorg, administratiedruk, kwaliteitseisen en auditering , financiering van zorg, ontwikkeling van het vak en het beleid van de overheid en zorgverzekeraars zijn voor iedere zorgverlener dagelijks merkbaar. De uitdagingen in de patiëntenzorg zijn divers en drukken op de stressbestendigheid, welzijn en gezondheid van de zorgprofessionals. In 1999 hadden 5% van de fysio- manueeltherapeuten burn-out, en 20% had een verhoogd risico op burn-out. Hoe zouden deze cijfers eruit zien op dit moment?

Mindfulness en fysiotherapie

De fysiotherapeut is, naast de huisarts, vaak de eerste zorprofessional die stressklachten kan en zou moeten signaleren. Veel van de nek-rug-schouder-hoofdpijnklachten heeft met stress te maken, op een of andere manier. Omdat de fysiotherapeut vaak ook iets meer wil weten over de context van de klachten en factoren daaromheen (werk, gezin, sport/hobby, leefstijl en het omgaan met klachten enz.) kan een alerte fysiotherapeut die stress herkent de invloed van stress bespreekbaar maken. Hoewel mindfulness binnen fysiotherapie vooral door psychosomatische fysiotherapeuten wordt toegepast, is er ook plaats voor mindfulness binnen algemene fysiotherapie. Denk bijvoorbeeld aan lange revalidatietrajecten die niet vlekkeloos verlopen, aan het omgaan met aanhoudende of onverklaarde (pijn)klachten of een chronische aandoening en de toename van stress-gerelateerde klachten. Bewustzijn over de relatie tussen lichaam en geest draagt bij om op een duurzame manier stress te hanteren en meer tevreden leren te zijn met het leven zoals het is. Mindfulness kan vaker worden ingezet als onderdeel van de behandeling of als een verdiepingscursus en een onderdeel van zelfzorg.

Meer weten over wetenschappelijk onderzoek en mindfulness bij zorgverleners?

Contactinformatie

logo prezent a

Laura Lundell
Mindful Fysiotherapeut
laura@prezentmindfulness.nl
06-52 18 19 44

logo doorzichtig klein

Inschrijven nieuwsbrief

* verplichte velden